Ameliyat günü direksiyona geçmeyin. Anestezi uygulanan hiçbir işlemden sonra aynı gün araç kullanılmaz, işlem ne kadar küçük görünürse görünsün. Dönüş yolunda arabayı kullanacak birini önceden ayarlayın.
Sonraki günler için tek bir rakam yok. Ne zaman direksiyona geçebileceğinizi yapılan işlem, kullandığınız ağrı kesici ve oturmaya ne kadar dayanabildiğiniz belirliyor. Kararı ameliyatı yapan hekiminizle birlikte verin.
Neden araba kullanılmıyor
Soruyu soranların çoğu “ben iyiyim, ne olacak ki” diye düşünüyor. Üç ayrı sebep var ve üçü aynı anda işliyor.
Anestezinin etkisi hemen bitmiyor
Sedasyon ya da genel anestezi sonrasında kendinizi uyanık ve zinde hissetmeniz, beyninizin normale döndüğü anlamına gelmiyor. Dikkat, tepki hızı ve karar verme bir süre daha etkileniyor. Sedasyondan sonra o saatlere ait hafızanın bulanık olması da sık görülen bir durum.
Belden uyuşturma (spinal anestezi) yapıldıysa bacaklarınızdaki his ve güç kademeli olarak geri geliyor. Ayağınızı yere basabiliyor olmanız, fren pedalına gereken kuvvetle ve hızla basabileceğiniz anlamına gelmiyor. Spinal anesteziden sonra ayağa kalkınca gelen baş ağrısı ve tansiyon düşmesi de yolda başınıza gelmesini istemeyeceğiniz şeyler.
Lokal anestezi ile yapılan işlemlerde tablo daha hafif oluyor, ama işleme sedasyon eklendiyse durum değişiyor. Size hangi anestezinin uygulandığını taburcu olurken sorun.
Ağrı kesiciler refleksi yavaşlatıyor
Ameliyattan sonra yazılan ağrı kesicilerin bir kısmı uyku hâli, sersemlik ve dikkat dağınıklığı yapıyor. Bu ilaçları kullanırken araç kullanıp kullanamayacağınızı hekiminize ya da eczacınıza sorun; her ağrı kesici aynı değil.
Ağrının kendisi de dikkat dağıtıyor. Zonklayan bir ağrıyla direksiyondayken yola verdiğiniz dikkat, farkında olmadan azalıyor.
Oturma basıncı ve ani fren
Direksiyondayken vücut ağırlığınız doğrudan ameliyat bölgesine biniyor. Uzun süre aynı pozisyonda oturmak o bölgede şişliği ve ağrıyı artırıyor.
Asıl mesele ani fren anı. Sert frende gövdenizi sabitlemek için karın kaslarınızı kasıyor, ayağınızla pedala kuvvet basıyorsunuz. Bu hareket karın içi basıncını yükseltiyor ve basınç taze yara hattına iniyor. Aynı sebeple direksiyonu ani çevirmek, kasisten geçmek, kaldırıma çıkmak da ağrıyı geri getirebiliyor.
Ağrı yüzünden bir saniye tereddüt etmek, trafikte uzun bir süredir.
Hekiminiz “kullanabilirsiniz” derse
Hekiminiz belli bir aşamadan sonra araç kullanabileceğinizi söyleyebilir; bu tek başına yanlış bir tavsiye değil. Sorulacak soru şu: hangi işlemi olduğunuza, hangi anesteziyi aldığınıza ve hangi ağrı kesiciyi kullandığınıza göre mi söylüyor?
Muayene ortamında yapılan bir işlemden sonraki tabloyla, ameliyathanede yapılan cerrahi bir ameliyattan sonraki tablo aynı değil. Size verilen cevabın hangisine göre verildiğini netleştirin.
Bir de şu var: bazı ağrı kesiciler ve anestezi sonrası ilaçlar dikkati, tepki süresini ve uykululuk hâlini etkiliyor. Size verilen ilacın böyle bir etkisi olup olmadığını hekiminize ya da eczacınıza sorun; prospektüste araç kullanımıyla ilgili uyarı varsa ona uyun.
Yeniden direksiyona geçmeye hazır mısınız
Gün saymak yerine şu üç soruya bakın:
- Uyku hâli ya da sersemlik yapan bir ağrı kesici kullanıyor musunuz?
- Sürücü koltuğunda ağrısız oturabiliyor musunuz, kıpırdamadan durabiliyor musunuz?
- Duran arabada, çevrenizde kimse yokken ani fren provası yapsanız tereddüt etmeden ve acı duymadan basabiliyor musunuz?
Üçüne de rahatça cevap veremiyorsanız daha erken. İlk sürüş kısa, tanıdık ve trafiği sakin bir güzergâhta olsun; ilk gün otoyola çıkmayın.
Uzun yola çıkmak zorundaysanız
Herkes ameliyatı yaşadığı şehirde olmuyor. Yolcu olarak dönecekseniz yolculuğu şöyle kolaylaştırabilirsiniz:
- Koltuğu geriye yatırın. Ağırlığı sırtınıza vermek dik oturmaktan rahat oluyor. Arka koltuğa uzanıp yan yatma imkânınız varsa en rahat pozisyon o.
- Yumuşak bir yastık, halka minder ya da katlanmış bir battaniye alın. Sert koltukta uzun yol, ilk günlerin en çok şikayet edilen şeylerinden.
- Sık mola verin. Her molada kısa bir yürüyüş yapın, dolaşımı açıyor.
- Ağrı kesicinizi yola çıkmadan önce hekiminizin verdiği saate göre alın. Ağrının gelmesini bekleyip yolda uğraşmayın.
- Yanınıza ped ya da pamuk, ıslak olmayan yumuşak bir bez, su ve iç çamaşırı alın. Yolda az miktarda kanlı akıntı olması olağan.
- Bol kıyafet giyin. Dar pantolon ve kemer bölgeye baskı yapıyor.
- Dönüşü ameliyat gününe sıkıştırmayın. Bir gece daha kalıp ertesi gün yola çıkmak çoğu kişi için daha kolay oluyor.
Otobüs ve uçak da aynı sorunu taşıyor: uzun süre kımıldamadan oturmak. Koridor tarafında oturup ara ara ayağa kalkmak işi kolaylaştırıyor.
Ameliyat için başka şehre gidecekseniz
Gitmeden önce planı şu sırayla kurun: gidiş kim tarafından yapılacak, ameliyattan sonra kaç gece kalacaksınız, dönüşte arabayı kim kullanacak, yolda sorun çıkarsa kimi arayacaksınız.
Ameliyata giderken yanınıza alacaklarınızın listesi için hemoroid ameliyatı öncesi yapılması gerekenler sayfasına bakın. Ameliyat sonrasının gün gün nasıl ilerlediğini hemoroid ameliyatı sonrası iyileşme süresi sayfasında anlattık.
Yolda dikkat etmeniz gerekenler
Yola çıktıktan sonra şu belirtiler varsa yolculuğu sürdürmeyin, en yakın sağlık kuruluşuna gidin: durmayan ya da damlayan kanama, baş dönmesi, çarpıntı, soğuk terleme, hiç idrar yapamama, giderek artan şişlik ve ateş.
Bunların hangisinin beklenen hangisinin acil olduğunu hemoroid ameliyatı sonrası şikayetler sayfasında ayrıntılı yazdık.
Gecikmeden hekime gitmeniz gereken belirtiler
Koyu ya da siyah renkli kanama, ateşle birlikte makatta şişlik, açıklanamayan kilo kaybı, dışkı alışkanlığında kalıcı değişiklik, 50 yaşından sonra ilk kez görülen kanama. Bunlar hemoroid dışında bir sorunun işareti olabilir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerini tutmaz.