Herkese uyan bir gün sayısı yok, ama sürecin sırası aşağı yukarı belli. En zor kısım başta oluyor, sonra dalgalı bir şekilde hafifliyor. Muayene odasında yapılan band ligasyonu ya da skleroterapiden sonra çoğu kişi günlük hayatına hızlı dönüyor; klasik cerrahi ameliyattan sonra işin ritmi tamamen değişiyor, çünkü orada kapanması gereken bir yara var.
Size özel süreyi ameliyatı yapan hekim söyleyecek. Aşağıdakiler o süreyi beklerken ne yaşayacağınızı, neyin beklenen neyin beklenmedik olduğunu anlatıyor.
İyileşme süresini ne belirliyor
Yapılan işlem başta geliyor. Bantla bağlama ve iğne tedavisinde yara açılmıyor, cerrahi hemoroidektomide açılıyor.
Sonra hemoroidin derecesi ve alınan doku miktarı geliyor. Tek meme alınan biriyle çepeçevre birkaç meme alınan biri aynı süreci yaşamıyor.
Aynı seansta ikinci bir işlem yapıldıysa süre uzayabiliyor. Makat çatlağı (anal fissür) veya fistül ameliyatı hemoroidle birlikte yapılabiliyor, bu durumda iyileşmeyi tek başına hemoroide bakarak tahmin edemezsiniz.
Kabızlık, sigara, şeker hastalığı gibi yara iyileşmesini yavaşlatan durumlar da hesaba giriyor.
Ameliyat günü
Belden anestezi (spinal) aldıysanız bacaklarınızdaki uyuşma bir süre devam eder. O sırada ayağa kalkmaya çalışmayın. Anesteziden sonra baş ağrısı ve bel ağrısı olabiliyor; hemşireye söyleyin, ameliyatla ilgili bir sorun değil.
İdrar yapmakta zorlanmak ilk saatlerin sık şikayeti. Ameliyat bölgesindeki sinirler ve ağrı, mesaneyi boşaltmayı geciktirebiliyor. Çoğu klinik ilk idrarını yapmadan taburcu etmiyor. Hiç yapamıyorsanız söyleyin, geçici sonda takılması olağan bir çözüm.
Makatta gazlı bez ya da tampon bırakılmış olabilir. Çıkarıldığında kanlı görünmesi bekleniyor.
İlk günler
Ağrının en yoğun olduğu dönem burası. Ameliyathaneden çıktığınızda iyi hissedip ertesi gün kendinizi çok daha kötü bulmanız şaşırtıcı değil; anestezinin etkisi geçiyor.
Ağrı kesiciyi hekiminizin verdiği saatlerde alın, ağrı gelip çatmasını beklemeyin. Ağrı yerleştikten sonra bastırmak daha zor oluyor.
Oturmak sorun olacak. Yumuşak bir yastık, halka minder ya da yan yatarak dinlenmek işi kolaylaştırıyor. Uzun süre tek pozisyonda kalmayın, kısa yürüyüşler dolaşımı açıyor.
İlk dışkılamada ne olacak
Ameliyat olanların en çok korktuğu an bu. Korku mantıklı: aşağıda taze bir yara var ve ıkınma doğrudan oraya biniyor. Ama erteledikçe kötüleşen bir şey, çünkü bekleyen dışkı sertleşiyor ve iş büyüyor.
Yapılacaklar sırayla şöyle:
- Dışkı yumuşatıcıyı hekim yazdıysa düzenli kullanın, “bugün ihtiyacım yok” diye atlamayın. Bazı ağrı kesiciler kabızlık yapabiliyor, o yüzden ilk günlerde koruma altında olmak işinize yarıyor.
- Su için, lifli gıdaya geçin. Ne yiyeceğinizi seçerken kabızlığa ne iyi gelir sayfası pratik bir liste veriyor.
- Tuvalette uzun oturmayın. Telefonu dışarıda bırakın. Gelmiyorsa zorlamadan kalkın, biraz yürüyün, sonra tekrar deneyin.
- Ilık su işe yarıyor. Duşta ılık suyu bölgeye tutmak kasları gevşetiyor ve ıkınma ihtiyacını azaltıyor.
- Ağrı kesicinin zamanlamasını tuvalete göre ayarlayabilirsiniz. Hekiminize “tuvaletten önce mi alayım” diye sorun.
İlk dışkılamada tuvalet kağıdında pembe leke ya da az miktarda kan görmek beklenen bir şey. Sonrasında saatlerce süren yanma ve zonklama olabiliyor. Oturma banyosu bu yanmayı yumuşatıyor.
Beklenmeyen şey şu: kabın içine damlayan, pıhtı gelen, durmayan kanama. O zaman beklemeyin, hekiminizi arayın.
Bir de gaz tutamama hissi var. İlk günlerde bölgedeki şişlik yüzünden makat kaslarını eskisi gibi kontrol edememek olabiliyor, ödem indikçe düzeliyor. Haftalar geçtiği hâlde devam ediyorsa mutlaka hekiminize söyleyin.
Oturma banyosu nasıl yapılır
Küvete veya temiz bir leğene ılık su doldurun, oturarak bekleyin. Sabun, tuz, dezenfektan, kolonya, bitki suyu eklemeyin; yaraya iyi gelmiyor. Bittikten sonra bölgeyi ovalamadan, temiz bir bezle bastırarak kurutun.
Süresini ve günde kaç kez yapacağınızı hekiminiz söyleyecek. Genelde dışkılamadan sonra yapmak en çok rahatlatan zamanlama oluyor.
Ağrı neden bazı günler artıyor
İyileşme düz bir çizgi izlemiyor. Dışkılama günleri, kabız kalınan günler, çok oturulan ya da çok yürünen günler ağrıyı geri getirebiliyor. “Dün daha iyiydim” demeniz kötüye gittiğiniz anlamına gelmiyor.
Dikkat edilecek fark şu: dalgalanan ağrı beklenen bir şey, günden güne düzenli olarak artan ağrı değil. İkincisi varsa kontrol randevunuzu beklemeyin.
İşe ne zaman dönebilirim
Bu, işinizin ne olduğuna bağlı. Masa başında çalışan biriyle yük taşıyan, gün boyu ayakta duran, uzun yol şoförlüğü yapan biri aynı süreyi konuşmuyor. Oturmak birçok kişi için ağrının en fazla arttığı şey oluyor, bu yüzden “hafif iş” bile ilk dönemde zor gelebiliyor.
Rapor süresini ameliyatı yapan hekim belirliyor. Bunu ameliyattan önce sorun ki işyerinde izni önceden ayarlayabilesiniz. Sonradan uzatmak her zaman mümkün olmuyor.
Direksiyona geçme zamanı ayrı bir konu; ağrı kesicilerin etkisi ve ani fren refleksi işin içine giriyor. Hemoroid ameliyatı sonrası araba kullanmak sayfasında bunu ayrıca yazdık.
Erken dönmek için kendinizi zorlamanıza gerek yok. Kimse dayanıklılık yarışında değil, ama iyi hissedip yürüyen birinin de yanlış yaptığı anlamına gelmiyor. Ölçü sizin ağrınız.
İlk ayın sonu ve sonrası
Cerrahi ameliyattan sonra yaranın tam kapanması haftalar alabiliyor. Bu süre boyunca hafif akıntı, ıslaklık hissi, ara ara zonklama ve tuvalet sonrası rahatsızlık devam edebiliyor. Kendinizi iyi hissetmeniz yaranın kapandığı anlamına gelmiyor, o yüzden kontrol randevularınızı aksatmayın.
Uzun vadede işin asıl kısmı kabızlığı önlemek. Ameliyat mevcut hemoroidleri hallediyor, ıkınma alışkanlığını değiştirmiyor.
Süreci yaşamış kişilerin anlattıklarını hemoroid ameliyatı olanların yorumları sayfasında okuyabilirsiniz. Herkesin hikâyesi kendine ait, kimseninki sizin takviminiz değil.
Bu normal değil diyeceğiniz durumlar
Aşağıdakiler kontrol randevusunu beklemeden aramanızı gerektiriyor:
- Durmayan, damlayan ya da pıhtılı kanama
- Hiç idrar yapamamak
- Ateş, titreme, bölgede giderek artan şişlik ve zonklama
- Kötü kokulu akıntı
- Her gün artan, ağrı kesiciye cevap vermeyen ağrı
- Dışkının belirgin şekilde incelmesi veya çıkarmakta giderek zorlanmak
Ameliyattan sonra görülebilen diğer sorunların hangisi geçici, hangisi hekim işi, hemoroid ameliyatı sonrası şikayetler sayfasında tek tek yazılı.
Gecikmeden hekime gitmeniz gereken belirtiler
Koyu ya da siyah renkli kanama, ateşle birlikte makatta şişlik, açıklanamayan kilo kaybı, dışkı alışkanlığında kalıcı değişiklik, 50 yaşından sonra ilk kez görülen kanama. Bunlar hemoroid dışında bir sorunun işareti olabilir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerini tutmaz.