Anal Fissür Botoks mu Ameliyat mı?

İkisi arasındaki fark tek cümleyle şu: botoks iç kapatıcı kası bir süreliğine gevşetir, ameliyat aynı kasın bir kısmını kalıcı olarak keser.

Bu yüzden soru “hangisi daha başarılı” değil, “sizin tablonuzda kalıcılığın bedelini ödemeye değer mi” sorusudur. Kasa yapılan kesi geri alınamıyor. Botoksun etkisi ise geçici ve herkeste beklenen sonucu vermiyor.

Bir hatırlatma: ikisi de ilk adım değil. Konservatif tedavi denenmeden ne botoks ne ameliyat gündeme gelir. Basamakların tamamı anal fissür nasıl tedavi edilir sayfasında.

Botoks ne yapıyor?

İç kapatıcı kasa (internal sfinkter) botulinum toksin enjekte edilir. Toksin, sinirden kasa giden kasılma sinyalini bir süreliğine keser. Kas gevşer, bölgeye giden kan artar ve çatlak bu aralıkta kapanma fırsatı bulur.

Mantığı şu: kasa kalıcı bir hasar vermeden, yaranın iyileşmesine yetecek kadar zaman kazanmak.

Etki kalıcı değil. Zamanla geriler ve kas eski haline döner. Bu süre içinde yara kapandıysa kazanç sizde kalır. Kapanmadıysa şikayet geri gelebilir.

Ameliyat (LİS) ne yapıyor?

Kronik çatlakta standart cerrahi yöntem lateral internal sfinkterotomi. Hekim, iç kapatıcı kasın bir kısmını kontrollü biçimde keser. Kesiden sonra anal kanaldaki basınç kalıcı olarak düşer, yara kapanır.

Yöntemin işe yaramasının sebebi de tartışmalı olmasının sebebi de aynı yerde: kesilen bir kas ve o kas geri gelmiyor.

Yan yana karşılaştırma

Tablodaki tek asimetri şurada: botoks sonuç vermezse elinizde hâlâ cerrahi var. Cerrahi sonrası ortaya çıkan kalıcı bir kaçırma sorununda ise aynı kolaylık yok.

Önce şunu netleştirin: çatlağınız gerçekten kronik mi?

İki yöntem arasında seçim yapmadan önce cevaplanması gereken soru bu. Botoks da cerrahi de kronikleşmiş, yani konservatif tedaviye yeterli süre verilmesine rağmen kapanmayan çatlak için düşünülüyor.

Şikayeti birkaç haftalık olan, ağrısı her tuvalette değil arada bir olan bir hastada sıra henüz bu iki seçenekte değil. Bu tabloda dışkı düzeni ve hekimin uygun gördüğü topikal tedavi çoğu zaman yeterli oluyor.

Pratikte ikisini ayıran şey şu: her tuvaletten sonra ağrı ve kanama var mı, şikayet aylardır sürüyor mu, dış uçta kalıcı bir deri katlantısı oluşmuş mu. Ayrımı muayene eden hekim koyuyor.

Kimde botoks öne çıkar?

Kapatıcı kasın gücünü kaybetmeyi göze alamayacak hastalarda. Pratikte şu tablolar öne çıkıyor: doğum yapmış kadınlar, daha önce aynı bölgeden ameliyat geçirmiş olanlar, kapatıcı kas gücü zaten sınırda olanlar, ileri yaş.

Bir de “henüz karar veremeyenler” grubu var. Kalıcı kesi düşüncesiyle barışamamış bir hastada botoks, cerrahi kapıyı kapatmadan denenebilecek bir ara adım.

Kararı muayene eden hekim verir; bu satırlar sizin ne soracağınızı bilmeniz için.

Kimde cerrahi gündeme gelir?

Çatlak yerleşmişse, konservatif tedaviye ve botoksa yanıt alınamamışsa, şikayet her seferinde geri geliyorsa. Kapatıcı kas basıncının yüksek olduğu tabloda cerrahinin işe yarama ihtimali daha yüksek.

Kasa kesi yapmak istemediği halde konservatif tedaviye yanıt alamayan hastalarda başka seçenekler de var: fissürektomi ve çatlağın üzerini sağlam dokuyla kapatan ilerletme flebi. Bunlar her merkezde ilk sırada önerilmiyor, o yüzden gündeme gelmesini bekleyip durmayın, sorun.

Karar öncesi hekiminize sorulacaklar

• Benim çatlağım akut mu, kronik mi?
• Konservatif tedaviyi yeterince denedim mi, yoksa erken mi bırakıldı?
• Bende kapatıcı kas gücü açısından ek bir risk var mı, ölçülmesi gerekir mi?
• Botoks bana uygun mu, uygun değilse neden?
• Ameliyatta kasın bir kısmı kesilecek mi?
• Kesi yapılmadan uygulanabilecek bir seçenek var mı?
• Sonrasında gaz veya dışkı kaçırma olursa bu ne kadar sürer, kalıcı olma ihtimali nedir?

Son iki soru en çok atlanan sorular. Aldığınız cevabı onam formunda da görmek hakkınız. Bu konuyu makat çatlağı doktor tavsiyesi sayfasında ayrıntılı yazdık.

Hangisini seçerseniz seçin değişmeyen kısım

Dışkı düzeni. Botoksun etkisi sürerken de, ameliyattan sonra da yara aynı zeminde iyileşiyor. Sert dışkı devam ederse iki yöntem de aynı yerden zorlanır.

Lif ve sıvı alımını birlikte artırmak, tuvalette oyalanmamak ve ıkınmamak bu yüzden tedavinin süsü değil, parçası. Beslenme tarafı için kabızlık neden olur, kabızlığa ne iyi gelir sayfasına bakabilirsiniz.

Bir de şu: hiçbir yöntem şikayetin bir daha ortaya çıkmayacağı sözünü veremez. Böyle bir söz duyduysanız, o söz tıbbi bir bilgi değil.

Şunlardan biri varsa randevu sırası beklemeyin

• Ateşle birlikte büyüyen, sıcak, dokunulamayacak kadar ağrılı şişlik (apse olabilir)
• Koyu, siyah ya da katran kıvamında dışkı
• Durmayan, iç çamaşırını ıslatacak kadar çok kanama
• İstemediğiniz halde kilo kaybı, halsizlik, solukluk
• Dışkılama alışkanlığınızda kalıcı değişiklik
• 50 yaşından sonra ilk kez ortaya çıkan makat kanaması
• Makattan gelen kötü kokulu, iltihaplı akıntı

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, muayene ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.