Burada doktor adı vermiyoruz. Bir hekimin bir hastada iyi sonuç alması, sizin tablonuzda da aynı sonucu alacağı anlamına gelmiyor, üstelik hekim ismi paylaşmak Türkiye’de reklam sayılıyor.
Ama “hangi doktora gideyim” diye arayan insanın gerçek sorusu bu değil. Gerçek soru şu: kötü bir karara sürüklenmeden bu işten nasıl çıkarım?
Bu sayfa ona cevap veriyor. Kimin muayene edeceğinden çok, muayenede neyi konuşmanız gerektiğini anlatıyor.
Hangi bölüm bakıyor?
Makat çatlağı (anal fissür) genel cerrahi alanına giriyor. Bazı hekimler bu bölgeyle özel olarak ilgileniyor ve proktoloji adıyla anılıyor; ayrı bir uzmanlık dalı değil, genel cerrahi içinde bir çalışma alanı. Randevu ve bölüm ayrıntıları için hemoroid ve basur için hangi bölüm ve doktora gidilir sayfasına bakın.
Muayene birkaç dakika sürüyor. Çatlağın akut mu kronik mi olduğu, hangi tedavinin gerektiği bu birkaç dakikada anlaşılıyor. Utanma yüzünden ertelenen bu muayene, çoğu hastanın en çok pişman olduğu gecikme.
Ameliyatın adı ne olursa olsun sorulacak tek soru
Makat çatlağı ameliyatı olan çok sayıda insan, ameliyattan sonra kapatıcı kasının bir kısmının kesildiğini öğreniyor. Öncesinde bunu bilmiyorlar.
Çoğu zaman kimse yanlış bir şey söylemiyor. Anlatım “basıncı düşürüyoruz”, “orada kan akışını düzenliyoruz”, “sfinkterotomi yapacağız” gibi cümlelerde kalıyor. Hekim için bu cümleler yeterince açık. Hasta içinse bir kasa kalıcı kesi yapılacağı bilgisi bu cümlelerin içinde görünmüyor.
Sonuç değişmiyor: hasta, sonucunu bilmediği bir karara imza atıyor.
Bu yüzden hangi başlık altında anlatılırsa anlatılsın tek bir soruyu sorun:
“Bu işlemde kapatıcı kasıma kesi yapılacak mı?”
Cevap evetse konuşulacak ikinci soru şu: kesi yapılmadan uygulanabilecek bir seçenek var mı, bende neden uygun değil?
Aynı soru “ameliyatsız” ya da “lazerle” diye anlatılan işlemler için de geçerli. Anlatılan isim ile yapılan işlem her zaman aynı şey olmuyor. Bu konuyu lazerle makat çatlağı tedavisi diye bir şey var mı sayfasında ayrıca ele aldık.
Muayenede sorulacak sorular
- Çatlağım akut mu, kronik mi?
- Konservatif tedaviyi denedim mi, yeterli süre verildi mi?
- Botoks bana uygun mu, değilse neden?
- Önerdiğiniz işlemin tıbbi adı ne?
- Kapatıcı kasıma kesi yapılacak mı?
- Kesi yapmayan bir seçenek var mı?
- İşlemden sonra gaz veya dışkı kaçırma olabilir mi, olursa kalıcı olur mu?
- Bende bu risk açısından ek bir durum var mı (doğum öyküsü, önceki anal ameliyat, yaş)?
- İyileşme ne kadar sürer, ne zaman işe dönebilirim?
- Şikayet geri gelirse ne yapıyoruz?
Bu soruların cevabını duymadan ameliyat gününü almayın. Cevaplardan tatmin olmadıysanız ikinci bir hekimin görüşünü almak hakkınız ve bu, karşınızdaki hekime bir hakaret değil.
Aydınlatılmış onam bir formalite değil
Ameliyat öncesi imzaladığınız onam formu, hukuken hastanın bilgilendirilmiş olduğunun kaydı.
Pratikte ne oluyor: form hemşire masasında, ameliyat sabahı, okunmadan imzalanıyor.
Üç dakikanızı ayırın. Formda yapılacak işlemin adı yazıyor mu, olası komplikasyonlar arasında gaz ve dışkı kaçırma geçiyor mu bakın. Yazan işlem ile size sözlü anlatılan işlem farklıysa imzalamadan sorun.
Kaçırma riskini dürüstçe konuşmak
Kapatıcı kasın bir kısmının kesildiği ameliyatlardan sonra bazı hastalarda gaz tutmakta zorlanma, iç çamaşırında ıslaklık ya da kirlenme oluyor. Çoğu zaman geçici, bir kısmında kalıcı olabiliyor.
Bu sayfada size bir oran vermeyeceğiz, çünkü elimizde doğrulayabildiğimiz bir Türkiye verisi yok ve uluslararası çalışmalar birbirinden çok farklı sonuçlar bildiriyor.
Bilmeniz gereken şu: bu risk sıfır değil ve ameliyattan önce konuşulmuş olması gerekiyor. Ayrıntısı ve sonrasında ne yapıldığı makat çatlağı ameliyatı sonrası gaz ve dışkı kaçırma sayfasında.
Sizi durdurması gereken cümleler
Bir hekimi değerlendirirken unvanından çok, sizinle nasıl konuştuğuna bakın. Şu cümleleri duyduysanız ikinci görüş alın:
- “Bu işlemden sonra bu şikayeti bir daha yaşamazsınız.”
- “Hiçbir yan etkisi yok, hiçbir hastamda olmadı.”
- “Bu yöntemi sadece biz yapıyoruz.”
- Muayene etmeden verilen ameliyat kararı.
- Yöntemin adını söylemekten kaçınmak.
- Aynı gün karar vermeniz için yapılan aceleci yönlendirme.
Riskini açıkça söyleyen hekim sizi korkutmuyor, işini yapıyor. Asıl tedirgin olmanız gereken, hiç risk saymayan anlatım.
İnternetteki puanlar ve yorumlar bu noktada size yardımcı olmuyor. Bir yorum, ameliyatta kasa kesi yapılıp yapılmadığını doğrulayamaz. Yorumlar en fazla bir fikir verir; kararı muayenede sorduğunuz sorular belirler.
Ameliyat kararından önce halledilmesi gerekenler
Kabızlığınız hâlâ duruyorsa tedavi bozuk bir zeminde yürüyor demektir. Ameliyat sert dışkıyı yumuşatmaz; sert dışkı ameliyattan sonra da yarayı zorlar.
Ağrı ve kanamanın kaynağının gerçekten çatlak olduğu muayeneyle netleşmeli. Koyu renkli kanama, kilo kaybı ya da bağırsak alışkanlığında kalıcı değişiklik varsa hekiminiz ek tetkik isteyebilir; bu istek geldiğinde ertelemeyin.
Tedavi basamaklarının tamamını anal fissür nasıl tedavi edilir sayfasında bulabilirsiniz.
Şunlardan biri varsa randevu sırası beklemeyin
- Ateşle birlikte büyüyen, sıcak, dokunulamayacak kadar ağrılı şişlik (apse olabilir)
- Koyu, siyah ya da katran kıvamında dışkı
- Durmayan, iç çamaşırını ıslatacak kadar çok kanama
- İstemediğiniz halde kilo kaybı, halsizlik, solukluk
- Dışkılama alışkanlığınızda kalıcı değişiklik
- 50 yaşından sonra ilk kez ortaya çıkan makat kanaması
- Makattan gelen kötü kokulu, iltihaplı akıntı
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, muayene ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.