Kısa cevap: makat çatlağının kabul görmüş tedavi seçenekleri arasında lazer sayılmıyor.
Lazer bu bölgede kullanılıyor, bu doğru. Ama başka hastalıklar için. Karışıklık da buradan çıkıyor: aynı poliklinikte, aynı cihazla, komşu teşhislerde uygulanan bir teknoloji, çatlak için de geçerliymiş gibi anlaşılıyor.
Aşağıda kabul gören yöntemlerin neler olduğunu, lazerin gerçekte nerede kullanıldığını ve size ne yapılacağını nasıl doğrulayabileceğinizi yazdık.
Makat çatlağında kabul gören yöntemler neler?
Anal fissür tedavisinde adı geçen seçenekler şunlar:
- Konservatif tedavi: dışkı düzeni, lif ve sıvı, ılık oturma banyosu
- Hekimin uygun gördüğü topikal tedaviler
- Botulinum toksin (botoks) enjeksiyonu
- Lateral internal sfinkterotomi (LİS)
- Seçilmiş hastalarda fissürektomi ve ilerletme flebi
Bu liste tedavi kılavuzlarında geçen seçeneklerden oluşuyor.
Listede lazer yok. Bazı merkezlerin denediği ya da üzerine çalışma yaptığı olabilir, ama yaygın kabul görmüş bir yöntem haline gelmemiş. Basamak basamak ne yapıldığını anal fissür nasıl tedavi edilir sayfasında bulabilirsiniz.
Lazer bu bölgede nerede kullanılıyor?
Kullanıldığı yerler var ve hepsi farklı hastalıklar:
- Hemoroid tedavisinde (memenin içine gönderilen lazer enerjisiyle büzüştürme)
- Pilonidal sinüs, yani kılcal kist tedavisinde
- Anal fistülde, tünelin içeriden kapatılmasında
Bunların hiçbiri makat çatlağı değil. Hemoroidde lazerin ne yaptığını lazerle ameliyatsız hemoroid tedavisi sayfasında ayrıca anlattık.
Hastanın kafasının karışması da normal: çatlak ile hemoroid aynı bölgede, çoğu zaman bir arada bulunuyor ve belirtileri benziyor. “Lazerle tedavi ediliyor” cümlesini duyan hasta, kendi teşhisinin de bu kapsamda olduğunu düşünüyor.
”Lazerle oldum” diyen hastalar ne anlatıyor?
İnternette bu cümleyi çok göreceksiniz. Bir kısmı gerçekten hemoroid için lazer uygulanmış hastalar. Bir kısmında ise anlatılan işlem adı ile ameliyat notundaki işlem aynı olmayabiliyor.
Sık karşılaşılan bir durum daha var: çatlak ile hemoroid aynı hastada bir arada bulunabiliyor. Aynı seansta hemoroide lazer uygulanıp çatlak için ayrı bir işlem yapıldığında, hasta olayı aklında kalan tek kelimeyle anlatıyor: “Lazerle oldum.” Oysa çatlak tarafında yapılan başka bir şey.
Bunu buradan bilmemizin imkânı yok, hastanın kendisinin de çoğu zaman yok. Öğrenmenin tek yolu belgeye bakmak: ameliyat notunda hangi işlemin yapıldığı yazıyor.
Size ne yapıldığını nasıl doğrularsınız?
Dört adım yeter:
Ameliyat öncesi işlemin tıbbi adını sorun. “Lazerle” bir yöntem adı değil, bir araç adı. Yapılacak işlemin literatürdeki karşılığını isteyin.
Kapatıcı kasa kesi yapılıp yapılmayacağını sorun. Makat çatlağı tedavisinde kalıcı sonuç veren yöntemlerin çoğu bu kasa müdahale ediyor. Bu soruya net cevap alın.
Onam formunu okuyun. Formda yazan işlem adı, size sözlü anlatılanla aynı mı? Farklıysa imzalamadan sorun.
Ameliyat sonrası epikrizi ve ameliyat notunu isteyin. Bu sizin hakkınız. Yapılan işlemin adı orada yazıyor.
Aynı mantığı muayenede sorulacak diğer sorularla birlikte makat çatlağı doktor tavsiyesi sayfasında topladık.
”Bu şikayeti bir daha yaşamazsınız” sözü verildiyse
Hangi yöntemle yapılırsa yapılsın, makat çatlağının bir daha ortaya çıkmayacağını kimse söyleyemez. Çünkü çatlağın en sık sebebi ameliyathanede değil, tuvalette: sert dışkı ve ıkınma.
Kabızlık geri döndüğünde tablo da geri dönebiliyor. Bu yüzden beslenme ve tuvalet düzeni hangi yöntemi seçerseniz seçin yanınızda yürüyor.
Böyle bir söz tıbbi bir bilgi değil, bir satış cümlesi. Riskini açıkça anlatan hekim sizi caydırmıyor, size karar verecek bilgiyi veriyor.
Peki ameliyattan korkuyorsanız ne yapmalı?
Korku yerinde bir korku ve göz ardı edilecek bir şey değil. Kapatıcı kasa yapılan kesi geri alınamıyor.
Ama korkunun cevabı, kasa dokunmadığı söylenen belirsiz bir işleme razı olmak değil. Kasa kalıcı kesi yapmayan gerçek bir seçenek var: botoks. Etkisi geçici, herkeste beklenen sonucu vermiyor, ama denendiğinde cerrahi kapıyı kapatmıyor. İkisinin farkını anal fissür botoks mu ameliyat mı sayfasında yan yana koyduk.
Bir de en başta atlanan basamak var: konservatif tedavi. Yeni başlamış bir çatlakta dışkıyı yumuşatmak ve hekimin uygun gördüğü topikal tedaviyi düzenli kullanmak çoğu zaman yeterli oluyor. Buraya hakkını vermeden ameliyat masasına gitmeyin.
Şunlardan biri varsa randevu sırası beklemeyin
- Ateşle birlikte büyüyen, sıcak, dokunulamayacak kadar ağrılı şişlik (apse olabilir)
- Koyu, siyah ya da katran kıvamında dışkı
- Durmayan, iç çamaşırını ıslatacak kadar çok kanama
- İstemediğiniz halde kilo kaybı, halsizlik, solukluk
- Dışkılama alışkanlığınızda kalıcı değişiklik
- 50 yaşından sonra ilk kez ortaya çıkan makat kanaması
- Makattan gelen kötü kokulu, iltihaplı akıntı
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, muayene ve hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.