Dördüncü evrede tedavi genellikle cerrahi oluyor. Meme sürekli dışarıda kaldığı ve elle içeri girmediği için bant ligasyonu, iğne ve benzeri poliklinik işlemleri bu tabloda yetersiz kalıyor. Konuşulan seçenekler klasik hemoroidektomi, stapler yöntemi ve seçilmiş olgularda damar bağlama teknikleri.
Beslenme düzeni, ılık oturma banyosu ve ilaç bu evrede işe yaramaz değil; ağrıyı ve tahrişi hafifletiyor. Ama memeyi geri toplamıyor. Beklentiyi buraya göre kurmak, boşa geçen ayları önlüyor.
Dördüncü evre ne demek
İç hemoroid, sarkma durumuna göre dört evreye ayrılıyor. İlk evrede meme dışarı çıkmaz, muayenede görülür. İkinci evrede ıkınmakla çıkar ve kendiliğinden geri döner. Üçüncü evrede çıkar, elle içeri itmek gerekir.
Dördüncü evrede meme sürekli dışarıdadır ve elle itildiğinde de içeri girmez. Kaşıntı, ıslaklık, kirlenme hissi ve oturunca artan rahatsızlık bu evrede sık. Hemoroid genelde ağrısız bir hastalık sayılır, ama bu evrede ağrı belirgin olabiliyor; dışarıda kalan doku sürtünüyor, ödemleniyor ve zaman zaman pıhtı gelişiyor.
Evrelerin tamamını ve hangisinde ne denendiğini hemoroid nasıl tedavi edilir rehberindeki tabloda topladık.
Hangi evrede ameliyat gündeme gelir
Ameliyat kararı yalnızca evreye bakılarak verilmiyor. İkinci evrede olup kanaması durmayan biri ameliyat masasına, üçüncü evrede olup şikayeti hafif biri takibe alınabiliyor. Karar üç şeyin birleşimi: sarkmanın derecesi, şikayetin günlük hayatı ne kadar bozduğu ve daha önce denenenlerden yanıt alınıp alınmadığı.
Pratikte şu tablo cerrahiyi öne çıkarıyor: elle içeri girmeyen meme, tekrarlayan ve kansızlığa yol açacak kadar süren kanama, dış bileşeni büyük ve temizliği zorlaştıran doku, poliklinik işlemlerinden sonuç alınamaması, sık tekrarlayan tromboz atakları.
Beklemek de bir karar ve bedeli var. Evre ilerledikçe muayene odasında yapılabilecek işlemler devre dışı kalıyor, seçenekler ameliyathaneye kayıyor. Yıllarca ertelenen bir hemoroid, tedaviyi imkânsız kılmıyor ama kolay olanı elden alıyor.
İleri evrede seçenekler
Klasik hemoroidektomi. Meme dokusu çıkarılır. Yara açık bırakılabilir ya da dikilerek kapatılabilir; ikisi de kullanılan yöntemler. Dış bileşeni büyük, çepeçevre sarkma yapan tablolarda alternatifi az. Karşılığı ilk günlerdeki belirgin ağrı ve daha uzun bir iyileşme dönemi.
Stapler yöntemi (PPH). Sarkan mukoza halka şeklinde çıkarılıp yukarı asılır. Sarkma ağırlıklı tablolarda tercih edilebiliyor. Dışarıda duran cilt fazlalığı belirginse tek başına yeterli olmayabiliyor.
Damar bağlama (THD, HAL-RAR). Memeyi besleyen arter dikişle bağlanır, sarkan doku yukarı toplanır. Doku kesilmediği için iyileşme genelde daha rahat geçiyor. Dördüncü evrede kullanımı seçilmiş olgularla sınırlı ve merkeze göre değişiyor. Ayrıntısını THD ameliyatı sayfasında yazdık.
Birleşik yaklaşım. İç ve dış bileşen birlikteyse tek bir yöntem yetmeyebiliyor. Aynı seansta farklı tekniklerin birlikte uygulanması alışılmadık değil.
Hangisinin size uygun olduğunu muayene belirliyor. Yöntemleri yan yana görmek isterseniz hemoroid tedavi yöntemleri sayfasında karşılaştırma tablosu var.
Bu evrede işe yaramayanlar
Bant ligasyonu ve iğne tedavisi küçük iç memeler için tasarlandı; dördüncü evrede uygulansa bile sarkmayı geri almıyor.
Lazer uygulamalarının sınırı da benzer. Reklamlarda her evreye uyan bir çözüm gibi anlatılıyor, oysa doku büyüdükçe tek başına yetmiyor. Nerede işe yaradığını lazerle hemoroid tedavisi sayfasında ayrıntılandırdık.
Bitkisel karışımlar, lapalar ve bölgeye sürülen yağlar da bu evrede sonuç vermiyor. Bir kısmı zararlı; hangilerinden uzak durmak gerektiğini bitkisel basur tedavisi sayfasında tek tek yazdık.
Ameliyatı beklerken
Randevu tarihine kadar geçen sürede amaç, bölgeyi daha kötü hâle getirmemek.
Dışkıyı yumuşak tutmak birinci sırada. Lif ve sıvı düzeni için kabızlık neden olur, ne iyi gelir sayfasına bakabilirsiniz. Tuvalette geçen süreyi kısaltın, telefonu dışarıda bırakın, ıkınmaktan kaçının.
Ilık oturma banyosu ağrıyı ve kastaki spazmı yatıştırıyor. Bölgeyi ılık suyla temizleyip ovmadan kurulamak, kokulu ve alkollü mendillerden uzak durmak kaşıntıyı azaltıyor. Evde yapılabileceklerin tamamı evde hemoroid bakımı sayfasında.
Krem, fitil ya da ağrı kesici kullanacaksanız hekiminize sorun. Kanaması olan ve kan sulandırıcı kullanan biri için uygun olan seçim farklı olabiliyor.
Ameliyat tarihi belliyse hazırlık listesi için hemoroid ameliyatı öncesi yapılması gerekenler sayfasına bakın; kan sulandırıcı kullananların planı özellikle önceden konuşulmalı.
Acil sayılan tablo
Dışarıda duran meme aniden şişer, morarır, dokunulamayacak kadar ağrırsa ve içeri hiç itilemiyorsa bu boğulmuş hemoroid olabilir. Makat kası dokuyu sıkıştırır, dolaşım bozulur. Beklenecek bir durum değil, aynı gün değerlendirilmesi gerekiyor.
Ateş, titreme, hızla büyüyen şişlik ve kötü kokulu akıntı da beklemeyi kaldırmıyor.
Gecikmeden hekime başvurmanız gereken durumlar:
- Koyu, siyah ya da katran kıvamında kanama
- Ateş ve titremeyle birlikte makatta şişlik veya akıntı
- Bastırmakla durmayan, akar gibi gelen kanama
- Morarmış, içeri itilemeyen ve dayanılmaz ağrıyan meme
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Dışkılama alışkanlığında kalıcı değişiklik, kalem inceliğinde dışkı
- 50 yaşın üstündeyseniz ve ilk kez makattan kanama görüyorsanız
Ameliyattan sonra
İyileşme yöntemle birlikte değişiyor; klasik cerrahide açık bir yara var ve süreç dalgalı ilerliyor. Gün gün neler yaşandığını ameliyat sonrası iyileşme süresi sayfasında anlattık.
Uzun vadede belirleyici olan şey ameliyatın kendisi değil, sonrasındaki alışkanlık. Ikınma ve kabızlık devam ederse doku yeniden zorlanıyor.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.