Yöntem seçimini iki şey belirliyor: hemoroidin evresi ve şikayetin sizi ne kadar zorladığı. Erken evrede kabızlığı düzeltmek, tuvalette geçen süreyi kısaltmak ve gerekirse birkaç haftalık ilaç çoğu kişiye yetiyor. Yetmediğinde poliklinikte yapılan işlemler geliyor: bant ligasyonu, skleroterapi, infrared koagülasyon. Sarkma ilerlediğinde ve dış bileşen belirginleştiğinde cerrahi ile cerrahiye yakın yöntemler konuşuluyor.
Bu sayfada yöntemleri yan yana koyduk. Hastalığın kendisini, evrelemeyi ve tanının nasıl konduğunu hemoroid nasıl tedavi edilir rehberinde anlattık; burada odak, yöntemler arasındaki fark.
”Ameliyatsız hemoroid tedavisi” ne demek
Bu tabir tek bir şeyi anlatmıyor ve kafa karışıklığının büyük kısmı buradan çıkıyor. Aynı cümleyle üç ayrı şey kastedilebiliyor.
Birincisi, muayene odasında yapılan işlemler. Bant ligasyonu ve skleroterapi böyle; genelde anestezi gerekmiyor, kısa sürüyor, kişi yürüyerek çıkıyor.
İkincisi, ameliyathanede anestezi altında yapılan ama doku kesilmeyen işlemler. Damar bağlama teknikleri bu grupta. Kesi yok, fakat bu bir ameliyat.
Üçüncüsü, sadece ilaç, krem ve beslenme düzeniyle yürütülen tedavi.
Tanıtımlarda ikinci grup çoğu zaman birinci grup gibi anlatılıyor. Randevuda tek soruyla ayırt edebilirsiniz: bu işlem nerede yapılıyor, anestezi veriliyor mu, sonrasında kaç gün iş göremem.
Şunu da açıkça yazalım. Ameliyatsız denen yöntemlerin hiçbiri yan etkisiz değil ve hiçbiri sonucu önceden bağlamıyor. Kesi yapılmaması işlemin risk taşımadığı anlamına gelmiyor, iyileşme dönemini farklı kılıyor.
Yöntemler yan yana
| Yöntem | Ne yapılır | Genelde uygulandığı evre | Anestezi | Dikkat edilen taraf |
|---|---|---|---|---|
| Beslenme, tuvalet düzeni, ilaç | Dışkıyı yumuşatmak, bölgeyi rahatlatmak | Her evrede temel basamak | Yok | Şikayeti hafifletir, memeyi ortadan kaldırmaz |
| Bant ligasyonu | Memenin tabanına lastik bant takılır, doku birkaç gün içinde düşer | Sarkması sınırlı iç hemoroid | Genelde gerekmez | Dış memede ve tromboze tabloda kullanılmaz |
| Skleroterapi (iğne) | Memenin içine büzücü bir solüsyon verilir | Küçük, kanama ağırlıklı iç hemoroid | Genelde gerekmez | Etkisi kalıcı olmayabilir, tekrar gerekebilir |
| İnfrared koagülasyon | Isıyla küçük bir yara oluşturulur, doku büzüşüp yerine yapışır | Küçük iç hemoroid | Genelde gerekmez | Büyük memede yetersiz kalır |
| Lazer uygulamaları | Enerjiyle damar dokusu küçültülür ya da kapatılır | Uygulamaya göre değişiyor | Lokal veya genel | Tek bir işlemin adı değil, ne yapıldığını sormak gerekiyor |
| Damar bağlama (THD, HAL-RAR) | Doppler ile bulunan besleyici arter dikişle bağlanır, sarkan doku yukarı toplanır | Orta ve ileri evre | Var | Doku kesilmez, ama ameliyathane işidir |
| Stapler yöntemi (PPH) | Sarkan mukoza halka şeklinde çıkarılıp yukarı asılır | Sarkma ağırlıklı tablolarda | Var | Dış bileşeni belirgin memede uygun olmayabilir |
| Klasik hemoroidektomi | Meme dokusu çıkarılır | İleri evre, dış bileşen belirginse | Var | İlk günlerde belirgin ağrı, daha uzun iyileşme |
Tablo yol gösterir, karar vermez. Aynı evredeki iki kişiye farklı yöntem önerilebiliyor; kanama ağırlıklı bir şikayetle sarkma ağırlıklı bir şikayetin yönetimi aynı değil.
Poliklinikte yapılan işlemler
Ortak yönleri şu: dentat çizginin üstünde, yani ağrı liflerinin bulunmadığı bölgede yapıldıkları için işlem sırasında ciddi ağrı beklenmiyor. Kısa sürüyorlar ve ameliyathane gerektirmiyorlar.
Ortak sınırları da net. Meme büyüdükçe ve dış bileşen belirginleştikçe yeterli gelmiyorlar. Birden fazla meme varsa işlem seanslara bölünebiliyor. Ayrıntısını bant ligasyonu yaptıranların deneyimleri sayfasında topladık.
İşlem sonrası birkaç gün dolgunluk, baskı hissi ve az miktarda kanama tarif ediliyor. Şiddetli ağrı, ateş ya da idrar yapamama beklenen tablo değil; bunlar olduğunda hekime haber vermek gerekiyor.
Ameliyathanede yapılan ama doku kesilmeyen yöntemler
Damar bağlama tekniklerinde amaç memeyi çıkarmak değil, besleyen arteri kapatıp sarkan dokuyu yukarı toplamak. İşlem dentat çizginin üstünde yapıldığı için ameliyat sonrası ağrının klasik yönteme göre daha az olduğu bildiriliyor. Buna karşılık genel ya da bölgesel anestezi, ameliyathane ve bir hazırlık süreci gerekiyor.
Lazer bu grupta en çok reklamı yapılan başlık, ama adı tek bir işlemi tarif etmiyor. Ne yapıldığını, hangi evrede işe yaradığını ve neyi vaat etmediğini lazerle hemoroid tedavisi sayfasında ayrıca yazdık.
Damar bağlama yönteminin ayrıntısı, kimlere uygun olmadığı ve sonrasında ne yaşandığı için THD ameliyatı olanlar sayfasına bakabilirsiniz.
Klasik cerrahi neden hâlâ masada
Meme dokusunun çıkarıldığı hemoroidektomi yöntemlerin en eskisi ve ileri evrede hâlâ başvurulan yöntem. Karşılığı ilk günlerdeki ağrı ve daha uzun bir iyileşme dönemi.
Dış bileşeni büyük, çepeçevre sarkma yapan ya da diğer yöntemlerden yanıt alınamamış tablolarda alternatifi az. Nasıl bir süreç olduğunu merak ediyorsanız ameliyat sonrası iyileşme süreci sayfasında gün gün anlattık.
”Hangisi daha iyi” sorusunun dürüst cevabı
Tek üstün yöntem yok. Bir yöntemin diğerinden üstün olduğunu söylemek için çok sayıda hastada uzun süreli takip gerekiyor ve mevcut karşılaştırmalar birbiriyle her zaman uyuşmuyor.
Pratikte karar şuna bakılarak veriliyor: memenin evresi ve sayısı, dış bileşenin belirgin olup olmadığı, kanamanın şiddeti, kan sulandırıcı gibi ilaçlar, gebelik durumu, ek hastalıklar ve kişinin ne kadar iş göremezliği kaldırabileceği. Cerrahın hangi yöntemde deneyimli olduğu da işin içinde; deneyim, cihazdan daha belirleyici oluyor.
Ameliyat kararının evreyle ilişkisini 4. derece hemoroid tedavisi sayfasında ayrıntılandırdık.
Randevuda sorulacak sorular
Muayeneden çıkmadan şunları netleştirin: hemoroidim kaçıncı evrede, dış bileşen var mı, önerdiğiniz yöntem tam olarak ne yapıyor, anestezi gerekiyor mu, işlem nerede yapılacak, sonrasında kaç gün iş göremem, tekrarlarsa ne yaparız.
Fiyat sorusunun cevabı kuruma, yönteme ve anestezi tipine göre değişiyor. Rakam vermek yerine fiyatı neyin belirlediğini hemoroid ameliyatı fiyatları sayfasında açıkladık.
Bir de beklenti meselesi var. Hangi yöntem yapılırsa yapılsın, ıkınma ve kabızlık devam ederse şikayet geri gelebiliyor. İşlem memeyi hallediyor, alışkanlığı değiştirmiyor.
Gecikmeden hekime başvurmanız gereken durumlar:
- Koyu, siyah ya da katran kıvamında kanama
- Ateş ve titremeyle birlikte makatta şişlik veya akıntı
- Bastırmakla durmayan, akar gibi gelen kanama
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Dışkılama alışkanlığında kalıcı değişiklik, kalem inceliğinde dışkı
- 50 yaşın üstündeyseniz ve ilk kez makattan kanama görüyorsanız
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.