Ameliyattan sonra yaşanan şikayetlerin çoğu iyileşmenin parçası ve kendiliğinden geçiyor. Küçük bir kısmı ise geçmiyor, hatta bekledikçe büyüyor. Aradaki farkı bilmek boşuna panik yapmanızı da, gerekirken beklemenizi de önlüyor.
Bu sayfa ikiye ayrılıyor: beklenen ve genelde geçen şeyler, bir de kontrol randevusunu beklemeden hekime gitmeniz gereken şeyler.
Beklenen ve genelde geçen şikayetler
Ağrı
Ameliyat sonrası ağrının şiddeti işlemin türüne ve yerine göre değişiyor. Makat kanalının derin kısmında yapılan işlemler daha az ağrı yapıyor; anüse yakın bölgede ağrıya duyarlı sinir çok olduğu için dış bölgeden doku alınan hastalarda ağrı belirgin oluyor.
Ağrı düz bir çizgide azalmıyor. Tuvalet günleri, kabız kalınan günler ve fazla oturulan günler geri getirebiliyor. Beklenen şey dalgalanarak hafifleyen ağrı. Her gün düzenli olarak artan, ağrı kesiciye cevap vermeyen ağrı beklenen değil, o zaman hekiminizi arayın.
Az miktarda kanama
Şikayetler arasında en sık dile getirileni. Tuvalet kağıdında pembe leke, dışkının üzerinde çizgi hâlinde kan ya da ara ara birkaç damla, iyileşen yara varken görülebilen bir şey. Yara kapandıkça azalıyor.
Kabın içine damlayan, akan, pıhtı gelen kanama farklı bir durum ve aşağıdaki bölümde.
Şişlik, ödem ve deri katlantısı
Ameliyat bölgesinde şişlik olması bekleniyor. Elinizi attığınızda sert, hassas bir kabarıklık hissedebilirsiniz ve bunu “hemoroid geri geldi” sanmak çok yaygın. Ödem indikçe küçülüyor.
Şişlik geçtikten sonra bazı kişilerde deri katlantısı kalıyor. Ağrı yapmıyorsa tedavi gerektirmiyor, temizlik açısından rahatsız ediyorsa kontrol muayenesinde konuşulacak bir konu.
Akıntı ve ıslaklık hissi
İyileşen yaradan gelen berrak ya da açık renkli akıntı olağan. Ped ya da pamuk kullanmanız gerekebiliyor. Kötü kokulu, sarı yeşil, iltihap görünümlü akıntı bunun dışında; onu hekime göstermek gerekiyor.
Kaşıntı
Yara iyileşirken ve akıntı devam ederken kaşıntı sık oluyor. Kaşımak yarayı geciktirdiği için bölgeyi ılık suyla yıkayıp ovalamadan kurutmak daha işe yarıyor. Islak mendil, kolonyalı ürün, parfümlü sabun tahriş ediyor. Haftalar geçtiği hâlde geçmeyen kaşıntı, akıntının başka bir sebebi olabileceğini düşündürüyor.
İdrar yapmakta zorlanma
Ameliyat bölgesindeki sinirler ve ağrı, mesaneyi boşaltmayı ilk saatlerde zorlaştırabiliyor. Çoğu klinik ilk idrarını yapmadan taburcu etmiyor.
Zorlanmak ayrı, hiç yapamamak ayrı. Mesane doluyken idrar hiç gelmiyorsa bu beklenecek bir şey değil, aynı gün müdahale gerekiyor.
Gaz ve dışkı kontrolünde geçici zorluk
İlk dönemde şişlik yüzünden makat kaslarını eskisi gibi kontrol edememek, gaz kaçırmak ya da kaçıracakmış gibi hissetmek olabiliyor. Ödem indikçe düzeliyor.
Haftalar geçtiği hâlde kaçırma devam ediyorsa bunun üzerine gitmek gerekiyor. Konuyu ayrıntılı anlatan ameliyat sonrası gaz ve dışkı kaçırma sayfası fissür ameliyatı üzerinden yazılmış olsa da mekanizması aynı.
Makatta bir şey kalmış ve ıkınma hissi
Sürekli tuvalete gitme ihtiyacı hissetmek, aslında boşken doluymuş gibi gelmesi, ameliyat bölgesindeki şişliğin yaptığı bir his. Zımba (stapler) yöntemiyle yapılan ameliyatlardan sonra daha çok dile getiriliyor. Genelde ödemle birlikte geriliyor, ama uzuyorsa kontrolde söylenmesi gereken bir şikayet.
Hekimin bilerek bıraktığı dokular
“Ameliyat oldum ama içeride hâlâ meme var” cümlesi çok duyuluyor. Makat kanalındaki yastıkçıkların gaz ve dışkı kontrolüne katkısı olduğu için hekim dokunun tamamını almayabiliyor. Hepsini almak darlık ve kaçırma riskini büyütüyor. Ameliyat sonrası kontrolde “bilerek mi bıraktınız” diye sormak en doğrudan yol.
Dışkının sertleşmesi
Ağrıdan tuvaleti erteleyince dışkı sertleşiyor, sertleşince daha çok acıtıyor, acıyınca daha çok erteleniyor. Bu döngüyü kırmak ameliyat sonrasının en pratik meselesi. Dışkı yumuşatıcıyı hekim yazdıysa düzenli kullanın, su ve lif tüketiminizi artırın. Sürecin gün gün nasıl ilerlediğini hemoroid ameliyatı sonrası iyileşme süresi sayfasında yazdık.
Gecikmeden hekime gitmeniz gereken durumlar
Durmayan kanama
Damlayan, akan, pıhtı gelen ya da baş dönmesi, çarpıntı, terleme ile birlikte olan kanama beklenecek bir şey değil. Ameliyattan günler sonra, yara kabuğunun ayrılmasıyla ani kanama da olabiliyor. Bu durumda beklemeyin, ulaşabildiğiniz hekimi arayın ya da acile gidin.
Kanın rengi de bilgi veriyor. Koyu, siyah, katran gibi kanama hemoroid dışında bir kaynağı işaret edebiliyor; makattan siyah kan gelmesi sayfasında ayrıca anlattık.
Ateş, titreme ve giderek artan şişlik
Enfeksiyon ve apse ameliyat sonrasında nadir görülüyor ama beklemeye gelmiyor. Ateş, üşüme titreme, bölgede zonklayan ve büyüyen şişlik, kötü kokulu akıntı bir arada geliyorsa aynı gün hekime görünmek gerekiyor.
Makat darlığı
Alınan doku fazla olduğunda ya da yara iyileşirken sertleşip büzüştüğünde makat kanalı daralabiliyor. Belirtisi tarif edilmesi kolay bir şey: dışkı belirgin biçimde inceliyor, kalem gibi çıkıyor, çıkarmak giderek zorlaşıyor, sürekli müshile ihtiyaç duyuluyor.
Bu şikayeti “iyileşme sancısı” diye geçiştirmeyin. Erken fark edildiğinde çözümü daha kolay oluyor. Ameliyat öncesinde hekiminize “bende darlık riski var mı” diye sormak da yerinde bir soru.
Kalıcı gaz veya dışkı kaçırma
İlk dönemdeki geçici zorluk yukarıda yazıldı. Haftalar geçtiği hâlde iç çamaşırınızda leke oluyorsa, gazı tutamıyorsanız ya da ıkınmadan dışkı geliyorsa bunu kontrol randevusunda söylemeniz şart. Değerlendirilmeden bırakılan bir sorun.
Anal fistül
Makat kanalıyla çevredeki cilt arasında bir tünel oluşması. Aynı noktadan tekrarlayan akıntı, ıslaklık, kötü koku, ara ara şişip boşalan bir kabarıklık tipik tablosu. Kendiliğinden kapanmasını beklemek yerine hekime göstermek gerekiyor, ayrı bir tedavisi var.
Geçmeyen şiddetli ağrı ve makat çatlağı
Ameliyattan sonra oluşan makat çatlağı (anal fissür) tuvalet sırasında bıçak gibi bir ağrı ve sonrasında saatlerce süren yanma yapıyor. Beklenen ağrıdan farkı, tuvaletle net biçimde tetiklenmesi ve haftalar içinde azalmaması.
Bu tabloda tedavi baştan başlıyor, kendi başınıza ağrı kesiciyle idare etmenin faydası olmuyor.
Hemoroid tekrar eder mi
Ameliyat mevcut hemoroidleri hallediyor, ama ıkınma alışkanlığını, kabızlığı ve uzun tuvalet oturmalarını değiştirmiyor. Şikayetlerin geri gelme ihtimali var ve bunun sebeplerini hemoroid niye tekrarlar sayfasında ayrıca ele aldık.
Şikayetleri azaltmak için yapabilecekleriniz
Kabızlığı önlemek listenin başında geliyor: su, lif, gerekiyorsa hekimin verdiği yumuşatıcı. Tuvalette uzun oturmamak, bölgeyi ılık suyla yıkayıp ovalamadan kurutmak, oturma banyosunu hekimin tarif ettiği şekilde yapmak işi kolaylaştırıyor.
Bölgeye kendi kararınızla krem, bitkisel yağ, lapa ya da ısıtıcı bir şey uygulamayın. Ameliyat yarası varken bunların çoğu tahriş ediyor ve iyileşmeyi geciktiriyor.
Kontrol randevularınızı da atlamayın. Kendinizi iyi hissetmeniz yaranın kapandığı anlamına gelmiyor.
Gecikmeden hekime gitmeniz gereken belirtiler
Koyu ya da siyah renkli kanama, ateşle birlikte makatta şişlik, açıklanamayan kilo kaybı, dışkı alışkanlığında kalıcı değişiklik, 50 yaşından sonra ilk kez görülen kanama. Bunlar hemoroid dışında bir sorunun işareti olabilir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerini tutmaz.