Dürüst cevapla başlayalım: şişlik iner, şikayet geriler, ama oluşmuş bir meme evde tamamen yok edilmez.
Kabızlığı düzeltmek, ıkınmayı bırakmak ve bölgeyi rahat bırakmak memeyi küçültür ve çoğu kişide şikayeti kesecek kadar işe yarar. Dokunun kendisini ortadan kaldırmak istiyorsanız yol poliklinikte yapılan işlemlerden ya da cerrahiden geçiyor. Hangisinin gerektiğini de memenin evresi belirliyor.
”Meme” dediğimiz şey ne
Makat kanalının içinde herkeste bulunan damar yastıkçıkları vardır. Gaz ile dışkıyı ayırt etmeye ve makatın sızdırmadan kapanmasına yardım ederler.
Bu yastıkçıklar sürekli baskı altında kalınca şişer, üzerlerindeki bağ dokusu gevşer ve aşağı sarkar. Halk arasında basur memesi denen şey budur. Yani orada dışarıdan gelmiş bir kitle yok; normal bir dokunun yer değiştirmiş hâli var.
Bu ayrım pratikte işe yarıyor. “Eritir, düşürür” diye anlatılan yöntemlerin neden mantıksız olduğunu da açıklıyor.
Kendiliğinden geçer mi
Şikayet geçebilir, doku genelde geçmez.
Baskı azaldığında meme küçülür, kanama kesilir, sarkma geriler. Kişi iyileştiğini düşünür. Yastıkçıklardaki gevşeme yerinde durduğu için aynı baskı tekrar oluştuğunda şikayet geri gelir.
Tromboze dış hemoroid biraz farklı seyrediyor; onun zaman çizelgesini dış hemoroid kendiliğinden geçer mi sayfasında ayrıca yazdık.
Evde memeyi küçülten şeyler
Bunların hepsi baskıyı düşürmeye dayanıyor. Hiçbiri hızlı değil ama en kalıcı kısım burası.
Dışkıyı yumuşak tutmak birinci madde. Lifli beslenme ve gün boyu sıvı almak temeli oluşturuyor; lifi kademeli artırmak gaz şikayetini azaltıyor. Kabızlık inatçıysa hekim lif takviyesi ya da dışkı yumuşatıcı önerebilir. Konuyu ayrıntılı ele aldığımız yer kabızlık neden olur, ne iyi gelir sayfası.
Tuvalette geçirilen süreyi kısaltın, telefonu dışarıda bırakın, ıkınmayın. Ayakların altına alçak bir tabure koymak dışkılamayı kolaylaştırıyor. Dışkılama isteği geldiğinde ertelemek, dışkıyı sertleştirdiği için doğrudan zarar veriyor.
Ilık oturma banyosu ağrıyı ve makat kasındaki kasılmayı yatıştırır. Bölgeyi ılık suyla temizleyip ovmadan kurulamak, kokulu ve alkollü mendillerden uzak durmak kaşıntıyı azaltır.
Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın. Masa başında çalışıyorsanız arada kalkıp birkaç dakika yürümek, damarlardaki göllenmeyi azaltıyor.
Krem ve fitiller şikayeti hafifletir; memeyi küçülttükleri iddiası yanıltıcı. Kortizon içerenlerin süresini hekim belirler.
Poliklinikte yapılan işlemler
Yaşam düzeni ve ilaç yetmediğinde, ameliyathaneye girmeden yapılabilen işlemler var. Çoğu anestezisiz ya da lokal anesteziyle, kısa sürede yapılıyor.
Bant ligasyonunda memenin tabanına küçük bir lastik bant takılır, kan akışı kesilir ve doku birkaç gün içinde düşer. Yaptıranların anlattıklarını bant ligasyonu yaptıranların deneyimleri sayfasında topladık.
Skleroterapide dokunun içine büzücü bir solüsyon verilir, damar yatağı küçülür. Kızılötesi koagülasyonda ısıyla küçük bir yara oluşturulur, iyileşirken doku büzüşüp yerine yapışır.
Ortak noktaları dentat çizginin üstünde yapıldıkları için genelde ağrısız olmaları. Ortak sınırları ise ileri evrede ve dış bileşeni belirgin memelerde yetersiz kalabilmeleri.
Cerrahi
Sarkma ilerlediyse ve işlemler yanıt vermiyorsa gündeme geliyor. Klasik hemoroidektomide meme dokusu çıkarılır. Stapler yöntemi sarkan mukozayı halka şeklinde çıkarıp yukarı asar. Doppler destekli arter ligasyonunda ise memeyi besleyen atardamar dikişle bağlanır ve sarkan doku yukarı toplanır.
Tek bir üstün yöntem yok; karar evreye, meme sayısına ve şikayetin niteliğine göre veriliyor. Yöntemlerin karşılaştırmasını hemoroid nasıl tedavi edilir rehberimizde yaptık.
Bunları yapmayın
Bu bölüm sayfanın en önemli kısmı, o yüzden dolambaçsız yazıyoruz.
Memeye iğne batırmayın, kesmeye ve patlatmaya çalışmayın. Orada tek bir damar değil, yoğun bir damar ağı var. Kesildiğinde kanamanın nereden geldiğini görmek ve durdurmak mümkün olmuyor; evde durdurulamayan bir makat kanaması acil servis işi.
Yakmayın, dağlamayın. Ne kızgın metal, ne ev yapımı kimyasal karışım. Makat çevresindeki cilt ince ve kolay yanıyor. Orada oluşan bir yanık, hemoroidden çok daha uzun ve zor iyileşiyor.
İple bağlamayın. İnternette dolaşan bu yöntem, hekimin steril koşullarda ve doğru hizadan yaptığı ligasyonun taklidi. Yanlış hizada yapıldığında ağrı ve doku ölümü riski var.
Sebep şu: makat bölgesi vücudun en çok bakteri barındıran yerlerinden biri. İğne, jilet ya da iplik bakteriyi derinin altına taşıyor. Apse ve fistül çoğu zaman bu şekilde başlıyor ve tedavisi asıl şikayetten çok daha uzun sürüyor.
Aynı mantık “eritir, düşürür” diye anlatılan karışımlar için de geçerli. Tuz, sirke, limon suyu ve içeriği belirsiz bitkisel karışımlar orada yanık ve tahriş bırakabiliyor. Bitkisel bir şey kullanmayı düşünüyorsanız önce hangisinin arkasında ne olduğuna bakın; konuyu bitkisel basur tedavisi sayfasında ayrıntılı ele aldık.
Yıllardır dışarıda duran memeler
Uzun süredir şikayeti olan ve her tuvaletten sonra memesi dışarı çıkan kişilerde tablo ilerlemiş demektir. Ayrım şurada: meme elle içeri itilebiliyorsa üçüncü evre, itilse de içeri girmiyorsa dördüncü evre kabul ediliyor. Bu ayrımın ne anlama geldiğini basur memesi içeri sokulur mu sayfasında açtık.
Bu aşamada krem, fitil ve beslenme düzeni şikayeti yatıştırabilir ama dokuyu yerine oturtmaz. İleri evrede hangi seçeneklerin konuşulduğunu 4. derece hemoroid tedavisi sayfasında bulabilirsiniz.
Şu durumlarda gecikmeden hekime başvurun:
- Koyu, siyah ya da katran kıvamında kanama
- Bastırmakla durmayan, akar gibi gelen kanama
- Ateş, titreme ve makatta hızla büyüyen şişlik veya akıntı
- Dışarıda kalan, içeri girmeyen ve giderek morarıp ağrıyan meme
- Açıklanamayan kilo kaybı ya da dışkılama alışkanlığında kalıcı değişiklik
- 50 yaş üstündeyseniz ve ilk kez makattan kanama görüyorsanız
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez.